گمبلک(قارچ کوهی)

قارچ کوهی که در زبان سربندانی ها گمبلک نامیده می شود یکی از محصولات کوهی است که سرشار از پروتئین می باشد.قارچ کوهی دردوره زمانی اخر فروردین تا پایان اریبهشت در کوه های سربندان می روید. اهالی سربندان معتقدند درروزهای بارانی هنگامی که رعد و برق رخ می دهد به دلیل شوک وارده به پوسیده بوته کما که حامل گرده های قارچ می باشند قارچ ها به صورت یکباره از زمین بیرون می‌ایند و افتاب پس از باران ان ها را رشد می دهد.

درسالهای نه چندان دوروقتی درفاصله اواخر فروردین تا پایان اردیبهشت وقتی که رعد و برق اسمان منطقه را نوازش می کرد مردان روستا بی اختیارمی گفتند: اول گمبلک مال منه.

قارچ کوهی قابل استفاده نسبت خانوادگی با بوته کما دارد.بوته کمایی که خشک شده باشد ودر بهار جدید

برگ سبز کما از ان نروید حاوی مواد اولیه پرورش قارچ می باشد که احتمال دارد به دلیل دریافت رطوبت مناسب و شوک ناشی از رعد و برق قارچی زیبا و دوست داشتنی را از درون خود به بیرون هدایت کند.

رفتن به کوه و یافتن قارچ یک فعالیت تخصصی است که افراد نا بلد نمی توانند در دسترسی به ان موفق باشند.قدیمی ها معتقد بودند یافتن قارچ بستگی به شانس افراد دارد و در رابطه با یافتن قارچ افراد را به دو دسته خوش شانس و بد شانس تقسیم می کردند و اصطلاحا”می گفتند فلانی نقشش می گیرد یا نمی گیرد. گرچه باورهای افراد قدیم را نی توان با مباحث امروزی تطبیق داد ولی انها برای باورها یشان دلایل موجهی داشتند.

 

در سالهای نه چندان دورمردم از رفتن به کوه و پیدا کردن قارچ دو هدف را دنبال می کردند. تفریح و نوبرکردن قارچ برایشان بسیار اهمیت داشت و وقتیکه در اوج خستگی پاها یک قارچ پیدا می کردند با صدای بلند صلوات می فرستادند به نحوی که دیگر همراهان متوجه می شدند که فرد مورد نظر قارچ پیدا کرده است.سپس با احترام کنار قارچ می نشستند،ان رابا یک نوع احترام به قارچ و طبیعت می کندند وبر ان بوسه می زدند ولی حالا اگر یک بوته خشک کما قارچ نداشته باشد عصبانی شده و بوته را از ریشه در می اورند.

اصول و ضرورتهای پیدا کردن قارچ

۱-فردی که قصد پیدا کردن قارچ را دارد قبل از هر چیز می بایست یک اشنایی اولیه با کوه و کوه نوردی داشته باشد و بتواند حضور در کوه را برای ساعتهای طولانی تحمل کند.

۲-فرد متقاضی قارچ می بایست بوته کما را به خوبی بشناسد وبتواند بوته خشک کما را ازبوته خشک کیاهان دیگرتشخیص دهد.

۳-صبور باشد و زود نا امید نشود.ترجیحا”بهتراست اولین باردرکناریک فرد متخصص بافتن و چیدن قارچ تجربه شود.

۴-قارچها معمولا درمناطق مشخصی از کوه با ترکیب خاک معین و نگهداری رطوبت رشد می کنند بنابر این پس از یافتن یک قارچ باید اطراف ان تا شعاع صد متر به درستی بازدید شود.

خواص قارچ و قیمت ان

خواص قارچ معادل خواص گوشت بره است و معمولا”همه ساله در فصل برداشت قارچ قیمت ان در مقایسه با قیمت گوشت گوسفند تعیین می شود.دراردیبهشت نود و یک قیمت یک کیلو قارچ در روستای عزیزمن سربندان معادل ۲۵۰۰۰ تومان بوده است.

روش پاک کردن قارچ

قارچ های چیده شده از کوه را به مدت حداقل دو ساعت در یک ظرف اب خیس کنید.سپس گل،خاک و بقایای بوته خشک کما را ازساقه جدا کنید.در نهایت قارچ را از پشت زیر شیر اب بگیرید تا چنانچه خاک یا سنگ ریزه داخل پره ها باشدخارج شود.

روش مصرف قارچ

قارچ کوهی را می توان به روش های زی مصرف نمود:

۱-کباب قارچ:قارچ را می توان در اندازه های مناسب برش زد ودرست مثل کباب گوشت یا جوجه کباب پس از سیخ کشیدن روی منقل کباب نمود.کباب قارچ چیزی از جوجه کباب یا کباب چنجه کم ندارد و شاید لذیذتر هم باشد.

۲-قارچ اب پز: می توان قارچ را در اندازه های دلخواه برش زد سپس قارچ برش زده را داخل قابلمه ریخته و روی گازگذاشت.قابل توجه اینکه نیازی به افزودن اب ندارد و قارچ در داخل ابی که از خودش بیرون می دهد اب پز می شود.افزودن مقداری نمک قارچ را خوشمزه تر می کند.پس از اینکه در حرارت پایین اب قارچ خشک شد،قارچ اب پز شده اماده مصرف است.

۳-سرخ کرده قارچ با پیازچه کوهی:پیازچه کوهی وقارچ راخرد کرده وبا مقدار کمی اب داخل قابلمه می ریزید.افزودن مقداری نمک و زردچوبه ان را خوشمزه و خوش رنک می کند.پس از خشک شدن اب قابلمه مقداری روغن درون ان ریخته و انراسرخ می کنید.این غذای خوشمزه را می توان با برنج سفید یا برنج با پیازچه کوهی صرف نمود.

۴-املت قارچ:خرد کرده قارچ را درون ماهیتابه ریخته ودر ماهیتابه را می بندید تا اب ان کامل خشک شود.سپس روغن به ان اضافه می کنید و زمانیکه قارچ رنگ گرفت تخم مرغ را به ان اضافه می کنید. املت قارچ یک صبحانه مقوی و لذیذ است.

۵-خورش قارچ:خرد کرده قارچ را می توانید به جای گوشت داخل کلیه خورش ها ریخته وخورش قارچ درست کنید.خورش های قیمه،قورمه سبزی،کرفس و حتی فسنجان را می توان همراه قارچ طبخ وصرف نمود ولی قیمه قارچ لطف دیگری دارد.

نگرانی برای قارچ کوهی

تا پانزده الی بیست سال قبل فروش قارچ در روستای سربندان مرسوم نبود و معمولا درموار نیاز افرادی که قارچ از کوه می اوردند به صورت نوبرانه به دیگران هدیه می دادند ولی در سالهای اخیرکه بیکاری به یک معضل اجتماعی وعمومی تبدیل شده است افرادی در این فصل با فروش قارچ امرار معاش می کنند.این افراددرروزهای مناسب برای پیدا کردن قارچ ساعتهای متمادی را درکوه های مختلف می گذرانند تا با یافتن قارچ باری از دوش زندگی شان بردارند.این معضل موجب شده است تا پوسیده خشک بوته کما از جا کنده شود و احتمالا در سالهای نه چندان دوراین محصول زیبا و لذیذ از بین رفته و قابل دستیابی نباشد.

قارچ کوهی در چهار محال و بختیاری

گزارش خبری مهر/ قارچ کوهی چهار محال و بختیاری؛ کیلویی ۲۵ هزار تومان/ گیاهی بدون ریشه شهرکرد – خبرگزاری مهر: با آغاز آب شدن برفها در کوهستان چهار محال و بختیاری رویش قارچهای کوهی در ارتفاعات این استان شروع شد و اکنون قیمت هر کیلوی آن ۲۵ هزار تومان است.

به گزارش خبرنگار مهر در شهرکرد، قارچ کوهی دنبلان که با نام علمی morels شناخته می شود، نوعی قارچ است که به صورت طبیعی و خودرو در دامنه کوهستانها و کوههای شنی و رسی استان چهار محال و بختیاری تولید و برداشت می شود.

اندام باردهی این نوع قارچ کوهی دارای حفره یا شیارهای کوچک و متعدد به رنگ قهوه ای تیره یا روشن شبیه یک گردو یا سیب زمینی معمولی در زیر خاک به عمق پنج الی ۳۰ سانتی متر رشد می کند.

معمولا از نخستین روزهای فروردین ماه، رشد این گیاه خودرو که بدون ریشه و ساقه است شروع می شود و تا اواخر اردبیهشت ماه برداشت آن ادامه می یابد.

اهالی مناطق کوهستانی استان چهار محال و بختیاری معتقدند، تولید محصول دنبلان یا قارچ کوهی به نسبت بارندگیهای بهاری متغیر است و رعد و برق و ابرهای آسمانی بر میزان باردهی محصول می افزاید.

قارچ کوهی دنبلان از انواع قارچ های کوهستانی کاملا طبیعی بوده و می توان آن را به عنوان لذیذترین و قوی ترین قارچ های خوراکی دانست که دارای ویتامین و پروتئین زیادی است.

کوهستانی بودن محصول، خاصیت غذایی بالا باعث شده که قیمت آن برای مصرف کنندگان گران تمام شود.

افراد آشنا و مطلعی در منطقه زردکوه چهار محال و بختیاری وجود دارند که روزانه می توانند بین ۱۰ الی ۱۵ کیلو قارچ دنبلان جمع آوری کنند.

علی حسینی فروشنده قارچ کوهی در کنار خیابان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهارداشت: این قارچ ها را از زیر برف در منطقه کوهرنگ این استان برداشت کرده ایم و در حال حاضر با استقبال زیاد مردم به قیمت کیلویی۲۵ هزار تومان می فروشیم.

وی افزود: این قارچها به خاطر طبیعی بودن و همچنین به خاطر اینکه در ارتفاعات رشد می کنند خواص زیادی دارند.

وی با بیان اینکه روزانه در حدود ۱۰ الی ۳۰ کیلوگرم قارچ کوهی می فروشم، عنوان کرد: طرز پخت آنها بسیار ساده و می توان در تهیه غداهای مختلف استفاده کرد.

امانت داری و اخلاق مداری استفاده از این خبر فقط با ذکر منبع “خبرگزاری مهر” مجاز است.

کشف قارچ هفت کیلویی در اسفراین

همچنین هفته جاری یکی از اهالی روستای ‘سست’ اسفراین نیز از اطراف روستای خود قارچی به وزن سه کیلو و ۴۰۰ گرم برداشت کرده بود.

یک کشاورز اسفراینی در روستای ‘قزاقی’ این شهرستان استان خراسان شمالی با یافتن یک قارچ طبیعی هفت کیلوگرمی موفق شد رکورد همشهری خود را بشکند.

‘علی اصغر ضرغامی’ مدیر جهاد کشاورزی اسفراین روز پنجشنبه در این خصوص به خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت: کشاورز روستایی این قارچ کوهی را از دامنه کوهستانهای روستای خود یافته بود که آن را به شهر آورد و به این مدیریت تحویل داد.

همچنین هفته جاری یکی از اهالی روستای ‘سست’ اسفراین نیز از اطراف روستای خود قارچی به وزن سه کیلو و ۴۰۰ گرم برداشت کرده بود.

به گفته کارشناسان علوم تغذیه قارچ از گیاهان بسیار سودمند است که مصرف آن موجب تقویت استخوانها شده، خستگی را رفع کرده و کمبود ویتامین دی بدن را جبران می کند.

قارچ طبیعی که نسبت به انواع پرورشی آن متراکم و گوشتی تر است، از طعم و مزه بهتری نیز برخوردار است و به دلیل رشد در دامن طبیعت از نظر غذایی نیز خواص مفید بیشتری دارد.

خواص مفید قارچ ها ( کمان گوشت ) + عکس

ارسال مطلب توسط آقای خچیره ای در تاریخ جمعه ۱۷ تیر ۱۳۹۰, ۰۳:۵۲ ب.ظ

بسیاری از مردم، از رفتن به جنگل و کندن قارچ برای خوردن لذت می برند، اما شناخت نوع قارچ می تواند مسئله مهمی باشد.

بیش از ۳۸ هزار نوع قارچ وجود دارد که بعضی از آنها سمی اند و بعضی از آنها قابل خوردن می باشند. رنگ، شکل و اندازه ی قارچ ها می تواند خیلی متنوع و مختلف باشد.

این مسئله خیلی مهم است که بتوانید به طور صحیح، قارچ کنده شده را بشناسید تا از خوردن نوع سمی آن دوری نمایید.

فراعنه ی مصر، قارچ را یک خوراکی لذیذ می دانستند و یونانی ها اعتقاد داشتند که قارچ برای جنگاوران در صحنه نبرد، تولید قدرت می کند. رومی ها نیز قارچ را به عنوان یک هدیه از جانب خدا برمی شمردند و آن را فقط در روزهای عید استفاده می کردند. چینی ها از آن به عنوان یک گنج غذایی سالم مصرف می کردند.

امروزه از قارچ ها به خاطر طعم و بافت شان در تهیه غذاها استفاده می کنند. آنها می توانند طعم خودشان را به غذاها بدهند، یا طعم مواد دیگر را به خودشان بگیرند. طعم آنها معمولا در طول پخت افزایش پیدا می کند و شکل شان هم با روش های معمول آشپزی مثل سرخ کردن و خرد کردن حفظ می شود.

قارچ را معمولا به سوپ ،سالاد و ساندویچ اضافه می کنند، یا از آن به عنوان پیش غذا استفاده می نمایند. قارچ ها، شکل زیبایی به غذاها می دهند.

قارچ ها به دو دسته ی وحشی و پرورشی تقسیم می شوند. بعضی از آنها اثرات مفیدی در سلامتی انسان دارند، مثل رقیق کردن خون، جلوگیری از ایجاد و رشد تومورهای سرطانی.

قارچ ها ۸۰ تا ۹۰ درصد، آب دارند و خیلی کم کالری هستند. آنها مقدار کمی چربی و سدیم (نمک) و ۸ تا ۱۰ درصد فیبر دارند و یک خوراکی ایده آل برای افرادی هستند که می خواهند وزن و فشار خون شان را کنترل کنند.

مواد مغذی موجود در ۱۰۰ گرم قارچ خام:

انرژی ۱۳ کالری

پروتئین ۲ گرم

پتاسیم ۳۲۰ میلی گرم

مس ۱ میلی گرم

اسیدپنتوتنیک(B5)

2 میلی گرم

بیوتین(B7) 12 میکروگرم

اسیدفولیک(B9)

44 میکروگرم

آهن ۱ میلی گرم

نیاسین(B3)

3 میلی گرم

فیبر

۱ گرم

قارچ، منبع خوب آهن:

در هر ۱۰۰ گرم قارچ، حدود یک میلی گرم آهن وجود دارد.

برعکس خیلی از مواد غذایی گیاهی، قارچ دارای فیتات نیست. فیتات جذب آهن و بعضی مواد معدنی را در بدن کاهش می دهد. بنابراین آهن موجود در قارچ به سرعت جذب می شود.

قارچ منبع خوب پتاسیم و مس:

قارچ یک منبع عالی پتاسیم می باشد که این ماده به کاهش فشار خون کمک می کند و خطر سکته قلبی را پایین می آورد. به طور متوسط قارچ portabella (تصویر مجاور) حتی از یک عدد موز و یا یک لیوان آب پرتقال هم بیشتر پتاسیم دارد.

یک واحد قارچ که شامل ۵ عدد متوسط می باشد، حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد نیاز بدن به مس را تأمین می کند و اگر به طور مرتب خورده شود، به کاهش فشار خون کمک کرده و عملکرد سیستم ایمنی بدن را بهبود می بخشد.

قارچ منبع غنی از سلنیوم:

سلنیوم آنتی اکسیدانی است که با ویتامین E کار می کند و از سلول ها در برابر صدمات رادیکال های آزاد محافظت می نماید. مطالعات نشان داده است افرادی که دو برابر مقدار توصیه شده در روز سلنیوم مصرف کرده اند، خطر سرطان پروستات در آنها تا ۶۵ درصد کاهش یافته است.

یک مطالعه بر روی افراد مسن نشان داد، مردانی که مقدار سلنیوم خون شان کم است، در مقایسه با آنهایی که سطح سلنیوم خون بالایی دارند، ۴ تا ۵ برابر بیشتر در معرض سرطان پروستات قرار دارند.

خواص درمانی قارچ ها:

طی قرن ها از انواع قارچ در تهیه داروهای سنتی شرقی برای درمان انواع بیماری ها استفاده می شده است.

به عنوان مثال در ژاپن و چین از قارچ shiitake (تصویر مجاور) برای جلوگیری ازبیماری های قلبی، ایجاد مقاومت در برابر ویروس ها و بیماری ها، درمانخستگی، سرماخوردگی و آنفلوانزا استفاده می شود.

یک نوع از عصاره ی این قارچ، از سیستم ایمنی بدن در مقابل عفونت ها محافظت می کند و فعالیت ضد توموری هم نشان می دهد.

تقویت سیستم ایمنی بدن:

تعدادی از قارچ ها از خانواده poly poraccae در پزشکی بسیار کاربرد دارد.

از این میان در مورد قارچ maiitake تحقیقات وسیعی در غرب انجام شده است. عصاره این قارچ، با افزایش فعالیت گلبول های سفید، سیستم ایمنی بدن را تحریک می کند تا به ویروس ها و باکتری های مهاجم حمله کند.

سرطان:

بیشترین نوع قارچی که در آمریکا استفاده می شود، قارچ دکمه ای سفید (تصویر مجاور) است.

قارچ دکمه ای به دو شکل دیگر هم وجود دارد: Crimini یا قارچ های قهوه ای با طعم خاکی تر و بافت سفت تر، و قارچ های portabella با چتر بزرگ تر که مزه گوشتی دارند.

تحقیقات اخیر نشان می دهد که قارچ های دکمه ای سفید می توانند احتمال خطر سرطان سینه و سرطان پروستات را کاهش دهند.

عصاره ی قارچ دکمه ای سفید می تواند باعث کاهش تکثیر سلولی در سلول های سرطانی و اندازه تومورها نیز شود.

این اثرات محافظتی می تواند با مصرف ۱۰۰ گرم قارچ در روز دیده شود.

چگونه قارچ را انتخاب و نگهداری کنیم؟

قارچ هایی را که سالم هستند و صدمه ندیده اند (اوایل باز شدن چترشان می باشند)، بخرید.

با قرار دادن قارچ ها در پاکت کاغذی می توانید تا یک هفته آنها را سالم نگه دارید.

قارچ ها را باید ابتدا به آرامی تمیز کرد و سپس شست. قارچ های پرورشی ممکن است خام هم خورده شوند، اما بیشتر قارچ ها را بایستی به شکل پخته مصرف کرد.

از قارچ ها به صورت تازه، کنسرو شده، خشک شده و فریز شده استفاده می شود.

نکته قابل توجه اینکه: قارچ های وحشی را از اماکن قابل اطمینان خریداری کنید، زیرا بعضی از قارچ های وحشی، سمی اند و می توانند به سلامت قلب، کلیه و کبد صدمه بزنند و حتی کشنده باشند.

منابع:کتاب

Healing Food

۳ Responses to “گمبلک (قارچ کوهی)”

  1. خیلی مطلب خوبی بود..متشکرم.

  2. با سلام و تشکر از مطلب مفیدتان
    قارچ را می توان خشک کرد به این صورت که آنها را با چاقو چند قسمت کرد و پشت و رو گذاشت و روی آنها نمک ریخت. مقداری آب پس می دهند و خشک می شوند و برای سایر فصول می توانید استفاده کنید.

  3. عالیه خیلی با حال بوذ

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>